Relacja z konferencji: Uczeń w świecie eksperymentów

151

Konferencja „Uczeń w świecie eksperymentów – tradycyjne metody i cyfrowe technologie”, której celem było zaprezentowanie propozycji metodycznych wykorzystujących nowoczesne rozwiązania IT i jednocześnie ukazanie nieprzemijającej wartości konwencjonalnych sposobów dochodzenia do twierdzeń naukowych, odbyła się w sobotę 16 marca 2019 roku w siedzibie ZCDN-u w Szczecinie.

Konferencję poprowadził znany szczeciński dziennikarz Jarosław Dobrzyński, a o jej otwarcie poproszona została Urszula Pańka, dyrektorka ZCDN-u. Witając uczestników, wyraziła nadzieję, że udział w wydarzeniu przyniesie im wiele korzyści, które przełożą się na  sukcesy w pracy z uczniami. Nauczyciele zostali zachęceni do korzystania z bogatych zbiorów Biblioteki Pedagogicznej ZCDN-u, gdzie przygotowano wystawkę książek i czasopism tematycznie związanych z konferencją.

Jako pierwszy refleksjami na temat potrzeby kształcenia kompetencji kluczowych w polskiej szkole oraz znaczenia umiejętności logicznego myślenia i naukowego rozumowania podzielił się z uczestnikami dr Marcin M. Chrzanowski z Pracowni Dydaktyki Biologii Uniwersytetu Warszawskiego. W swoim wystąpieniu mówił, między innymi, o potrzebie szerszego wprowadzenia metody naukowej do kształcenia przedmiotów przyrodniczych w formie: badawczych eksperymentów i zajęć terenowych a także interdyscyplinarnych projektów edukacyjnych. Następnie Zasław Adamaszek z Narodowego Muzeum Techniki w Warszawie przekonywał do powrotu do samodzielnych prób eksperymentowania i budowania edukacyjnych zabawek, przyrządów oraz modeli naśladujących przyrodę czy urządzenia techniczne. Był to ciekawy wykład, opatrzony przykładami pokazów i eksperymentów, zwracający uwagę na radość, jaką czerpią dzieci podczas przeprowadzania doświadczeń. Prelegent zachęcał także do korzystania z nowej wydawniczej serii poradników wydanych przez PWN, zatytułowanej Laboratorium w szufladzie. W jej poszczególnych częściach opisane zostały różnorodne eksperymenty z użyciem przedmiotów i materiałów codziennego użytku lub dostępnych w hurtowniach zabawek, hurtowniach technicznych czy poprzez internet. Trzeci z wykładowców, dr Tomasz Sobiepan, w dynamicznym interaktywnym pokazie zademonstrował możliwości wykorzystania cyfrowych sond pomiarowych, które wraz z odpowiednim oprogramowaniem pozwalają dokonywać pomiarów bezpośrednio w terenie dzięki możliwości bezprzewodowego zapisu i przekazywania danych za pomocą sieci Wi-Fi. Kolejna prezentacja, przedstawiona przez Bartosza Klepackiego i Patrycję Skrobacką z Morskiego Centrum Nauki, zwracała uwagę nauczycieli na atrakcyjność oferty edukacyjnej centrów nauki i przyrodniczych ośrodków edukacyjnych. Należy podkreślić, że konferencja została zorganizowana we współpracy z Morskim Centrum Nauki, które – choć jest jeszcze w fazie budowy – już oferuje zajęcia dla dzieci. Jedno z takich spotkań towarzyszyło naszej konferencji – dzieci eksperymentowały z użyciem mobilnych cyfrowych sond pomiarowych i obserwowały pokazy zjawisk fizycznych zachodzących w temperaturze ciekłego azotu. Uczestnicy mogli też poczuć powiew nadchodzącej morskiej przygody, obserwując eksponaty promocyjnej wystawy MCN-u, zgromadzone w podstawionym na parkingu na czas konferencji specjalnym kontenerze.

Po wykładach odbyły się warsztaty, podczas których uczestnicy mogli przećwiczyć proponowane zestawy edukacyjne i wykonać ciekawe eksperymenty – albo tradycyjnie, albo z użyciem cyfrowych technologii. Novum tej części było zastosowanie smartfona lub tabletu jako zbioru czujników pomiarowych, które można użyć do różnorodnych pomiarów po zainstalowaniu na te urządzenia bezpłatnej aplikacji phyphox. Aplikacja umożliwia odczyt informacji o możliwych eksperymentach, ustawia parametry, zapisuje dane  i tworzy wykresy, a także umożliwia przesłanie otrzymanych wyników do innych urządzeń. Warsztaty z wykorzystaniem tych rozwiązań poprowadzili nauczyciele konsultanci Krzysztof Koroński i Zdzisław Nowak. Na drugą część konferencji złożyły się jeszcze dwie propozycje warsztatowe do wyboru, poprowadzone przez prelegentów Zasława Adamaszka i Tomasza Sobiepana. Była także doświadczalna niespodzianka w postaci małej soczewki Fresnela, przekazanej nauczycielom z zadaniem oszacowania jej powiększenia i długości ogniskowej, co udało się im szybko i prawidłowo wykonać.

Spotkanie było kolejnym przedsięwzięciem ZCDN-u podkreślającym znaczenie doświadczalnych metod nauczania przedmiotów przyrodniczych dla efektywnego osiągania wymagań przedmiotowych, ale również wymagań ponadprzedmiotowych wymienionych w preambule nowej podstawy programowej kształcenia ogólnego, z uwzględnieniem interdyscyplinarności i ich związku z przyrodą, techniką i życiem codziennym uczniów.

Prezentacja: Nauka przedmiotów przyrodniczych oparta na doświadczeniach – interdyscyplinarność i kształcenie umiejętności kluczowych – Marcin M. Chrzanowski