Zapobieganie samobójstwom dzieci i młodzieży. Telefony zaufania

45

Zapobieganie samobójstwom dzieci i młodzieży
Samobójstwa oraz próby samobójcze dzieci i młodzieży są wciąż narastającym problemem. Według danych Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) samobójstwa są trzecią – po wypadkach i nowotworach – przyczyną zgonów młodych ludzi  (WHO, 2002).

W Polsce liczba przypadków samobójstw oraz prób odebrania sobie życia również, niestety, rośnie z roku na rok. W obecnej sytuacji pandemii COVID-19 wszyscy możemy doświadczać pogorszenia stanu psychicznego spowodowanego niepewnością o naszą przyszłość oraz lękiem o zdrowie swoje i najbliższych. Dzieci i młodzież mogą odczuwać negatywne skutki stanu napięcia psychicznego o wiele bardziej niż dorośli, tym samym są obecnie szczególnie narażone na pojawienie się stanów depresyjnych, lękowych, a te z kolei są jedną z przyczyn samobójstw lub prób samobójczych.

W zapobieganiu samobójstwom kluczowe jest rozpoznanie pierwszych sygnałów obniżonego nastoju i rozważania odebrania sobie życia. Dlatego należy natychmiast reagować, gdy u dziecka zauważymy:
– utratę zainteresowania dotychczasowymi aktywnościami, które były pasją dziecka lub nastolatka;
– izolowanie się od innych ludzi;
– gorsze wyniki w nauce;
– zachowania autoagresywne;
– zmianę dotychczasowych zwyczajów dotyczących jedzenia i snu;
– zadawanie pytań na temat śmierci i tego, co następuje później;
– wyszukiwanie w internecie informacji na temat śmierci lub sposób dokonania samobójstwa;
– rezygnację z planów, na przykład wakacyjnych.

Czasem dzieci i młodzież mogą wprost mówić o zamiarach popełnienia samobójstwa lub grozić, że zrobią sobie krzywdę. Nigdy nie należy ignorować takich wypowiedzi! Niezwłocznie należy się zwrócić o pomoc do lekarza psychiatry lub na oddział psychiatrii dziecięcej.

Jeśli nauczyciele zauważą u swoich uczniów niepokojące objawy, powinni natychmiast poinformować rodziców ucznia oraz pedagoga lub psychologa szkolnego.

W ramach prewencji, wszyscy uczniowie powinni zostać poinformowani o możliwości uzyskania pomocy poprzez dostępne bezpłatne telefony zaufania:

  • 116 111 – Telefon zaufania dla dzieci i młodzieży, czynny całą dobę, 7 dni w tygodniu
  • 800 70 2222 – Centrum wsparcia dla osób w stanie kryzysu psychicznego (również dla dzieci i młodzieży), czynne całą dobę, 7 dni w tygodniu
  • 22 594 91 00 – Antydepresyjny Telefon Forum Przeciw Depresji, czynny w każdą środę i czwartek, od 17.00 do 19.00.
  • 22 654 40 41 – ITAKA, antydepresyjny telefon zaufania, czynny w poniedziałki, od 17.00 do 20.00
  • 800 120 002 – Niebieska Linia, Ogólnopolskie Pogotowie dla Ofiar Przemocy w Rodzinie, czynne całą dobę, 7 dni w tygodniu

Zapraszamy do zapoznania się z poradnikiem dotyczącym zapobiegania samobójstwom wśród dzieci i młodzieży przygotowanym przez Ośrodek Rozwoju Edukacji: Zapobieganie samobójstwom dzieci i młodzieży.

Zapraszamy również na stronę: https://forumprzeciwdepresji.pl, na której można dowiedzieć się więcej o nastoletniej depresji oraz pobrać Poradnik dla nauczyciela.

Bibliografia
WHO, (2002), Multisite Intervention Study on Suicidal Behaviours
SUPREMISS. Protocol of SUPREMISS, Genewa: WHO.