Wielu osobom szkoła kojarzy się z jakąś formą opresji, ciężką pracą bez szczególnych efektów, niedocenieniem. Ten problem może dotyczyć zarówno uczniów, jak i nauczycieli. A przecież tak nie powinno być! Z pomocą przychodzi pedagogika pozytywna, która pozwala spojrzeć na edukację i system oświaty z zupełnie innej perspektywy.
W tym dziale pedagogiki możemy zawrzeć w zasadzie wszystko, co wzmacnia osoby zaangażowane w edukację. W numerze „Refleksji” poświęconym pedagogice pozytywnej podjęliśmy kilka tematów. Wywiad z Bartoszem Fingasem poświęcony jest tutoringowi, czyli indywidualnej relacji pomiędzy mistrzem a uczniem, opartej na poszukiwaniu i rozwijaniu talentów i zasobów podopiecznych. Nasz rozmówca odkrywa przed czytelnikami i czytelniczkami wiele zalet tej formy pracy nad sobą, podkreślając, że tutor nie jest przekazicielem wiedzy, ale przewodnikiem po niej, towarzyszem w jej odkrywaniu.
Kluczowa dla pedagogiki pozytywnej jest relacja i dbałość o nią. Zarówno studenci pedagogiki, jak i doświadczeni nauczyciele – pytani o źródło ich motywacji do podjęcia zawodu nauczycielskiego – wspominają o różnie pojmowanej „miłości do dzieci”. Natalia Cybort-Zioło, powołując się na pisma brazylijskiego pedagoga Paula Freirego, pisze o miłości walecznej, która pomaga w budowaniu własnej odwagi, walce z niesprawiedliwością czy myśleniu krytycznym.
Ważna w tym podejściu jest także praca z potencjałem, który tkwi w młodym człowieku, i rozwijanie zasobów uczennic i uczniów. Jeden z głównych twórców pedagogiki pozytywnej, Martin Seligman, opisał model PERMA, identyfikujący pięć obszarów szczęścia: pozytywne emocje, zaangażowanie, pozytywne relacje, poczucie sensu i osiągnięcia. O zastosowaniu tego modelu na gruncie edukacji pisze Anna Hildebrandt-Mrozek, inicjatorka działania „Tydzień szczęścia w szkole”.
O pozytywne podejście warto dbać we wszystkich obszarach pracy pedagogicznej. Można je stosować (i warto pielęgnować) – jak zapewniają autorzy i autorki artykułów – w różnych kontekstach i elementach systemu edukacji: od oceniania, przez postrzeganie roli nauczyciela, po wdrażanie innowacji czy wykorzystywanie technologii. W zeszycie znajdują się ponadto informacje o zmianach programowych z zakresu wiedzy o społeczeństwie w szkole podstawowej, o uczniach z cukrzycą typu 1, o atrakcjach kulturalnych Berlina, a także doskonaleniu nauczycieli oraz możliwościach edukowania najmłodszych uczniów na temat Zagłady Żydów. Zachęcamy także do lektury stałych rubryk: „Wokół pojęć pedagogicznych”, „Felieton”, „Pedagogika młodzieży”, „Spotkania z biografią”, „Strefa muzeum” czy „Edukacja inkluzyjna”.
Przypominamy, że „Refleksje” można czytać zarówno w wersji papierowej (wydania bieżące i archiwalne są dostępne w siedzibie ZCDN-u), jak i cyfrowej – na stronie: refleksje.zcdn.edu.pl.
