„A jeśli autorytety upadną?” – to pytanie rezonuje w debatach na temat późnonowoczesnej moralności i zmieniających się kanonach zasad kształtowania relacji międzyludzkich. George Ritzer, w książce zatytułowanej Makdonaldyzacja społeczeństwa (oryg. wydanie 1993), przestrzegał: „Uczniom wpaja się nie tylko posłuszeństwo wobec autorytetów, ale i zracjonalizowaną procedurę nauki pamięciowej i obiektywnych egzaminów. Co gorsza, spontaniczności i inwencji twórczej nie nagradza się, lecz zgoła gani, a więc jest to nauka uległości” (przeł. Sławomir Magala). Czy zatem nie jest tak, że autorytety, zamiast pomagać, nie tylko przeszkadzają, ale też mogą być środkiem do celowego zniewalania podatnej na wpływy jednostki – ucznia/uczennicy? Do rozmowy o znaczeniu autorytetów w edukacji zaprosiliśmy profesor Marię Czerepaniak-Walczak z Uniwersytetu Szczecińskiego.
Siódmy odcinek podcastu „(Nie)pokój nauczycielski” jest dostępny na stronie zcdn.edu.pl oraz w serwisie Spotify (profil: Podcasty ZCDN-u).
Maria Czerepaniak-Walczak
Profesorka nauk humanistycznych w zakresie pedagogiki. Przez wiele lat kierowała Katedrą Pedagogiki Ogólnej, Dydaktyki i Studiów Kulturowych w Instytucie Pedagogiki Uniwersytetu Szczecińskiego. Pełniła znaczące funkcje w świecie nauki i dydaktyki akademickiej, między innymi jako członkini Komitetu Nauk Pedagogicznych PAN oraz wiceprzewodnicząca Polskiego Towarzystwa Pedagogicznego. Autorka artykułów i książek z zakresu pedagogiki czasu wolnego, pedagogiki ogólnej i pedagogiki społecznej. Opublikowała między innymi rozprawy: Między dostosowaniem a zmianą. Elementy emancypacyjnej teorii edukacji (1995), Pedagogika emancypacyjna. Rozwój świadomości krytycznej człowieka (2006), Proces emancypacji kultury szkoły (2018).
Fot. archiwum Marii Czerepaniak-Walczak.
(Nie)pokój nauczycielski
Podcast, w którym rozmawiamy o tym, co nas w szkole niepokoi.
Coraz częściej dyskusjom na temat edukacji towarzyszy potrzeba podzielenia się własnymi odczuciami, wątpliwościami, a nawet konstruktywną krytyką systemu oświaty w Polsce. Jak kształcimy? Czy szkoła nadąża za szybko zmieniającym się światem? Jakie innowacje powinniśmy wprowadzać nie tylko do ustaw i podstaw programowych, ale przede wszystkim do codziennych praktyk nauczania? Tego rodzaju zagadnienia poruszamy w cyklu spotkań „(Nie)pokój nauczycielski”. Do każdego odcinka zapraszamy nauczycielki/nauczycieli – zarówno szkolnych, jak i uniwersyteckich – którym nieobce są losy oświaty. Innymi słowy: to osoby chcące zmieniać współczesną szkołę, otwarcie wyrażające swoje poglądy, myślące o edukacji w sposób nieszablonowy.
Wszystkie odcinki można odtwarzać zarówno na stronie ZCDN-u (www.zcdn.edu.pl), jak i w serwisie Spotify (kanał „Podcasty ZCDN-u”).
Prowadzący: Sławomir Iwasiów, redaktor Zachodniopomorskiego Kwartalnika Oświatowego „Refleksje”.
