Początek roku szkolnego to, jak zawsze, wiele nowych wyzwań związanych z funkcjonowaniem całego systemu, zmianami wprowadzanymi przez ministerstwo, nowymi rocznikami rozpoczynającymi kolejne etapy edukacji. Choć burze medialne dotyczą szczególnie posunięć MEN-u, to jednak najtrudniejsza może okazać się współpraca z dziećmi i młodzieżą. Różnice w doświadczeniach pokoleniowych, choćby te związane z dostępem do internetu i technologii, czy problemami emocjonalnymi i psychicznymi, mogą tworzyć coraz większe przepaści. To wyzwanie wymaga ciągłego rozwoju nauczycieli, uważności i otwartości. Choć to bardzo pozytywne cechy, ich zaawansowanie niesie ze sobą spory koszt psychiczny i emocjonalny. Konieczność zadbania o dobrostan nauczycieli na równi ze stawianiem im wymagań wydaje się być oczywista. Pytanie brzmi, czy tak rzeczywiście jest?
Ten rok szkolny niesie ze sobą dodatkowe wyzwanie – obowiązek wejścia do systemu polskiego dzieci i młodzieży ukraińskiej przebywających w naszym kraju. Polscy nauczyciele i dyrektorzy szkół poczynili już wiele starań związanych z przyjęciem uczniów ukraińskich w momencie ich przyjazdu po wybuchu pełnoskalowej wojny w Ukrainie w lutym 2022 roku. W naszych szkołach pojawiło się bardzo dużo dzieci, które nie tylko należało przywitać, nauczyć języka polskiego, ale także zatroszczyć się o ich stan psychiczny związany z konsekwencjami traumy wojennej i opuszczenia świata, który do tej pory znały. Jednocześnie nie można było zapomnieć o uczniach polskich i ich potrzebach. Pojawiło się wiele możliwości dla nauczycieli: kursy, webinary, materiały w języku ukraińskim lub dwujęzyczne, mające ułatwić komunikację. Niejednokrotnie są one w dalszym ciągu dostępne (między innymi na stronie ZCDN-u), o czym warto pamiętać, przyjmując obecną falę młodych Ukraińców.
Minęło już ponad 2,5 roku obecności ukraińskich uchodźców wojennych w Polsce. Siłą rzeczy przygasł początkowy entuzjazm pomocy. Pojawiają się głosy niechęci i obaw. To dość powszechny proces społeczny, ale czy chcemy mu ulegać? Problemy młodzieży ukraińskiej nadal mogą być te same, podobnie potrzeby uczniów polskich. Wiele już się nauczyliśmy przez ostatnie lata, warto więc wracać do wypracowanych materiałów i je rozwijać, dostosowywać. Różnorodność może nieść problemy (jesteśmy różni, mamy inne doświadczenia, punkty widzenia, przekonania – co istotne, ta różność nie musi się wiązać z przynależnością narodową), ale ma także ogromny potencjał. Co chcemy wybrać? Dzisiejszy obraz świata dobitnie pokazuje, jak bardzo potrzebna jest edukacja dla pokoju – obejmująca zarówno uczniów, jak i ludzi dorosłych. Ta pierwsza grupa wydaje się być łatwiejsza w organizacji – i poprzez uczestnictwo w systemie, i z racji mniejszego stopnia tkwienia w stereotypach i uprzedzeniach. To wciąż jednak nie jest łatwa droga, szczególnie gdy idzie się nią samemu. A tak być nie musi. Mamy wiele organizacji i instytucji, które oferują wsparcie i możliwości rozwoju potrzebnych w tym aspekcie kompetencji. Warto się tym zainteresować, nie tylko ze względu na naszych uczniów (i polskich, i ukraińskich), ale również dla własnego dobrostanu. By poczuć, że nie jesteśmy w tym trudzie sami.
Jedną z instytucji oferujących bezpłatne wsparcie jest Zachodniopomorskie Centrum Doskonalenia Nauczycieli. W tym roku szkolnym w naszej ofercie można znaleźć warsztaty bezpośrednio związane z uczniami niepolskojęzycznymi (I/C/19 „Uczeń niepolskojęzyczny w szkole”), ale także sprzyjające integracji zespołu klasowego, walce z dyskryminacją, edukacji inkluzyjnej (I/A/1 „Tak jest wygodniej! Czyli o pułapce stereotypów”; I/I/3 „Bajkoterapia w pracy z dziećmi i młodzieżą”; I/A/8 „Edukacja włączająca jako wyzwanie i wartość”; I/E/2 „Wykorzystanie narzędzi cyfrowych w edukacji inkluzyjnej”; I/A/6 „Praca w klasie zróżnicowanej – budowanie pozytywnej atmosfery”). Zapraszamy do korzystania z naszej oferty!
