ZCDN

„Chłopki. Opowieść o naszych babkach” – relacja ze Spotkania z Książką Biograficzną

W rozmowie podjęte zostały ważne zagadnienia odnoszące się do sytuacji społecznej i politycznej mieszkanek i mieszkańców polskiej wsi w okresie międzywojennym, między innymi: ubóstwo, brak edukacji, brak systemowej opieki zdrowotnej, wielodzietność, duża umieralność dzieci, patriarchat, podporządkowanie rodzinie, posłuszeństwo małżeńskie, migracja do miast, rola kościoła, postęp i modernizacja.

Joanna Kuciel-Frydryszak, wyczerpująco odpowiadając na pytania dr Katarzyny Rembackiej, nie pomijała tak trudnych kwestii, jak jawiący się jako koszmar powrót do domu rodzinnego: „Co się kryje pod rozpaczą kobiet, które muszą wracać z miasta na wieś? Lęk przed powrotem do opresyjnej sytuacji w rodzinie”, czy niechciane ciąże: „Kobiety, zostając same z tym problemem, decydują się na spędzanie płodu drastycznymi metodami z wykorzystaniem drutu, szydełek. Często trafiają do szpitali lub do sądu” – mówiła autorka. Jej mocna, głęboko dotykająca opowieść pokazuje siłę kobiet, ich bezgraniczne oddanie rodzinie, ale też przeraźliwą samotność: „Moje bohaterki są bardzo samotne. Takie wrażenie odnosiłam, czytając ich pamiętniki. Ta samotność zaczyna się już w dzieciństwie, gdy w pojedynkę idą na pasionkę i są tam pozostawione same sobie”.

Kobiety są nie tylko samotne, ale i traktowane jak towar – w licznych biografiach pojawia się i dochodzi do skutku proceder „sprzedawania” dziewcząt za morgi. Odpowiadając na pytanie o uniwersalność opisanych w książce mechanizmów społecznych, właśnie w odniesieniu do aranżowanych małżeństw, prof. Agnieszka Szudarek podkreśla: „Taki po prostu był system. Jego istotną częścią była polityka małżeńska. Te elementy występowały wszędzie tam, gdzie w grę wchodził majątek. Małżeństwo to była kwestia polityczna. Nie można go było opierać na tak ulotnych rzeczach jak uczucie”. Komentując zaś niezrozumiałe dla większości współczesnych kobiet posłuszeństwo wobec ojca, dodała: „Chodzi o struktury mentalne. To im się nie mieściło w głowie, żeby się nie spytać, żeby pomyśleć, że można inaczej”.

Ważną częścią spotkania były pytania uczestniczek i uczestników. Zwłaszcza czytelniczki zabierające głos rozwijały swoje wypowiedzi, dzieląc się emocjami i rodzinnymi historiami. Przebijały z nich poruszenie, potrzeba powrotu do korzeni i wdzięczność za kobiecą perspektywę. „Chłopki” zostały dookreślone jako, między innymi: książka terapeutyczna, książka o pamięci, książka o różnicy kapitałów, książka o dziewczynkach, książka o dzieciach… Podsumowaniem niech będą słowa jednej z uczestniczek, za którymi kryje się coś więcej niż podziękowanie za takie ujęcie naszej genealogii, gdyż można się w nich doszukać wezwania do przełomowych zmian w edukacji, zwłaszcza historycznej: „Jakiego procentu społeczeństwa polskiego dotyczy historia omawiana na podstawie podręczników szkolnych? 5, 10%? W Chłopkach zawarta jest prawda o nas wszystkich. A historia powinna być dla ludzi i o ludziach”.

Zachodniopomorskie Centrum Doskonalenia Nauczycieli wraz z Instytutem Historycznym Uniwersytetu Szczecińskiego już teraz zapraszają na kolejne „Spotkania z Książką Biograficzną”. Informacje o następnym wydarzeniu już wkrótce.

Podobne wpisy:
Zapraszamy na konferencję „Matematyka – dodaj do ulubionych”

Serdecznie zachęcamy do zapoznania się z bogatym programem konferencji „Matematyka – dodaj do ulubionych”, która odbędzie się w sobotę 16 marca, w godz. 10.30–16.00, w trybie zdalnym.

Warsztaty Tour de Konstytucja „Siła Młodych – Most Pokoleń”

Serdecznie zapraszamy na wyjątkowe wydarzenie w ramach IV edycji Tour de Konstytucja, które odbędzie się 8 marca pod hasłem „Siła Młodych – Most Pokoleń”. Poświęcone jest ono przede wszystkim ludziom młodym i edukacji obywatelskiej prowadzonej w dialogu międzypokoleniowym. Zagadnienia, wokół których będą odbywały się warsztaty to: szkoła przyszłości (statut, samorządność, relacje, zmiany), prawa cyfrowe, ochrona zdrowia psychicznego i przeciwdziałanie przemocy. Zajęcia poprowadzą specjaliści z ramienia Fundacji Kongres Obywatelskich Ruchów Demokratycznych, m.in. Robert Hojda, Kinga Dagmara Siadlak, Danuta Przywara.

Jak holistycznie wspierać rozwój dziecka w wieku przedszkolnym?

Serdecznie zachęcamy do udziału w konferencji „Różnorodność w metodach wspierających rozwój dziecka w przedszkolu”, która odbędzie się 13 marca, w godzinach 12.30–18.30. Konferencja będzie realizowana hybrydowo – możliwy jest zatem udział w siedzibie ZCDN-u oraz w trybie zdalnym.